Gooi drie Afrikaanssprekendes bymekaar en jy kry vier kerke en vyf
politieke partye.
Of só lui die grappie oor Afrikaanssprekendes se berugte
eiesinnigheid en skynbare onvermoë om saam te werk.
Gerugte dat Afrikaanse organisasies begin saamstaan en dít boonop
oor 'n nasionale strategie vir Afrikaans, laat sommige wenkbroue dus
behoorlik lig. Al het nog net enkele berigte hieroor verskyn, woel
dit agter die skerms, sê dié wat weet.
Die idee van 'n nasionale strategie vir Afrikaans kom van die
Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans (NTLA), 'n subkomitee van die Pan-
Suid-Afrikaanse Taalraad (Pansat), wat ook die proses daaromheen
dryf.
Die NTLA beplan 'n nasionale beraad in Mei 2004 oor 'n strategie
waarby alle rolspelers betrek sal word.
Dié liggaam het ook die FAK (Federasie van Afrikaanse
Kultuurverenigings) gevra om 'n landwye peiling te doen van
organisasies wat op die een of ander wyse by Afrikaans betrokke is,
wat hul aktiwiteite behels en watter hulpbronne hulle het.
Voorbeeld vir ander
Maar wie of wat is die NTLA, wat wil die organisasie bereik met 'n
strategie vir Afrikaans en wat onderskei dié inisiatief van soveel
ander?
Die NTLA is een van die subkomitees wat gestig is om uitvoering te
gee aan Pansat se grondwetlike opdrag om veeltaligheid in Suid-Afrika
te bevorder. Pansat het 'n nasionale taalliggaam vir elke amptelike
taal geskep met die doel om dié taal te bevorder en Pansat daaroor te
adviseer.
Afrikaans is die verantwoordelikheid van die NTLA, met dr. Christa
van Louw as voorsitter en prof. Wannie Carstens van die
Potchefstroomse Universiteit as ondervoorsitter.
Dié twee het die afgelope paar maande al met verskeie organisasies
vergader om hulle in te lig oor die NTLA. Volgens Van Louw het hulle
die "wrede ontdekking" gemaak dat organisasies nie weet hoe die
strukture van Pansat werk of hoe hulle dit kan gebruik om hul
taalregte op te eis nie.
Hulle het ook voorbrand gemaak vir 'n nasionale beraad met die oog op
die opstel van 'n strategie vir Afrikaans.
Die idee van só 'n strategie word sterk ondersteun deur prof. Cynthia
Marivate, uitvoerende hoof van Pansat. Marivate het aan die NTLA gesê
as die strategie vir Afrikaans slaag, kan dit as voorbeeld dien vir
al die amptelike tale en daarom het sy R10 000 beskikbaar gestel vir
hul aanvoorwerk.
"Afrikaans is 'n nasionale bate en daarom moet daar 'n nasionale
strategie vir Afrikaans wees. Ons wil al die rolspelers bymekaar kry
om te praat oor hoe Afrikaans haar hoër funksies as amptelike taal
kan uitoefen en hoe menslike hulpbronne in dié taal ontwikkel kan
word," sê Van Louw.
"Regoor die land is organisasies besig met verskillende inisiatiewe
vir die bevordering van Afrikaans. Ons moet egter besin oor waar ons
as taalgemeenskap is, waar ons wil wees en watter hindernisse in ons
pad staan om daar uit te kom."
Kom self met 'n plan
Van Louw sê die NTLA wil nie bestaande inisiatiewe ontmoedig nie,
maar eerder hul hande sterk deur 'n koördinerende rol te speel.
"Die peiling wat die FAK doen, kan byvoorbeeld dalk uitwys dat daar
te veel wat betref geletterheid gedoen word, terwyl daar op 'n ander
gebied 'n leemte is.
"Geen enkele organisasie kan alles doen nie en daarom wil die NTLA 'n
fasiliterende rol tussen bestaande inisiatiewe speel. Dít maak dié
inisiatief anders as ander: Vir die eerste keer sal 'n instelling ten
opsigte van Afrikaans só 'n oorkoepelende funksie vervul."
Van die organisasies wat 'n nasionale strategie vir Afrikaans steun,
is onder meer die FAK, die Vriende vir Afrikaans, die
Taalsekretariaat, die ATKV, die Suid-Afrikaanse Akademie vir
Wetenskap en Kuns en die Groep van 63.
Dr. Louise Combrink, voorsitter van die Vriende vir Afrikaans, sê
hulle is bly dié inisiatief kom van regeringskant af, omdat dit
eerder die verantwoordelikheid van 'n arm van die regering (Pansat)
as van 'n Afrikaanse organisasie is om só 'n plan op te stel.
"As die NTLA die ondersteuning van die Afrikaanse gemeenskap kry, sal
sy mandaat binne Pansat soveel sterker wees. Afrikaanse organisasies
moenie wag om te kyk wat Pansat vir hulle kan doen nie, maar eerder
deur die NTLA self met 'n plan vorendag kom."
Me. Ria Olivier, waarnemende hoof van die Stigting vir Bemagtiging
deur Afrikaans, sê dit het sin dat die nasionale regeringsliggaam wat
spesifiek vir Afrikaans daargestel is, sy gunstige posisionering sal
gebruik vir beter koördinering van en sterker bedingingsmag vir
Afrikaanse inisiatiewe.
"Dit is egter belangrik dat hulle so wyd moontlik moet konsulteer en
soveel moontlik insette moet kry, sodat organisasies mede-eienaarskap
van die strategie sal aanvaar."
Vermufte benadering is uit
Die ATKV beskou dié inisiatief ook as 'n positiewe stap en die NTLA
as
'n goeie meganisme om dit te dryf, sê dr. Frits Kok, uitvoerende hoof
van
die ATKV.
"Die vermufte kokon-benadering om Afrikaans deur wit sprekers vir wit
sprekers te bevorder, is uit. Die NTLA se inklusiewe benadering sal
die nodige legitimiteit aan die proses gee," sê mnr. André van der
Walt, voorsitter van die Taalsekretariaat.
"Ons glo dié inisiatief moet by voorkeur deur die NTLA gedryf word
omdat dié liggaam Afrikaanssprekendes oor die kleurgrens heen en ook
tweedetaalsprekers van Afrikaans die geleentheid sal gee om deur die
taal bemagtig te word.
"As só 'n strategie geformuleer word, sal dit die embrio van
taalselfstandigheid binne veeltaligheid wees."
Mnr. Hennie de Wet, voorsitter van die FAK, hoop 'n nasionale
strategie sal sorg dat bestaande hulpbronne in belang van Afrikaans
beter benut word.
" 'n Strategie kan daartoe bydra dat organisasies hul fokus verskuif
om in spesifieke korttermynbehoeftes van die taal te voorsien. Dit
kan ook help om die behoeftes van sprekers, veral tweedetaalsprekers,
beter te identifiseer."
De Wet sê hoewel die FAK se peiling nog in die beginfase is, is hulle
reeds verras oor die groot aantal organisasies wat betrokke is by
Afrikaans.
"Talle individue wat op eie houtjie werk, verrig besondere werk -
soos 'n vrou van Silverton in Pretoria wat op versoek van maatskappye
of instellings enige radio- of televisieberig in Afrikaans
transkribeer en elektronies beskikbaar stel."
Verby die ego's
Buiten morele steun het enkele finansiële bydraes ook al uit die
gesprekke oor 'n nasionale strategie vir Afrikaans gevloei.
Die Taalsekretariaat het voorgeskrewe boeke ter waarde van R30 000
vir Afrikaans-tweedetaalleerlinge aan skole in Noordwes geskenk nadat
hy by 'n vergadering oor die strategie van hul nood te hore gekom
het.
Die organisasie het ook R35 000 vir Beeld se Koerant in die Onderwys-
projek geskenk omdat dit moedertaal- en nie-moedertaalsprekers van
Afrikaans bereik.
Volgens Carstens het die beweging vir 'n strategie vir Afrikaans die
afgelope drie maande 'n groot momentum opgebou "wat ons nie kan
verloor nie".
"Die doel van die nasionale beraad is om verby ego's en die eng
doelstellings van organisasies te kom en met 'n oop agenda oor
Afrikaans te praat."
Wie weet, dalk kan 'n mens tóg 'n paar honderd Afrikaanssprekendes
bymekaargooi en met een strategie vorendag kom . . .
Polokwane (Pietersburg). Hy glo nie die bevinding van die verslag
oor plaasmoorde dat slegs 2% van alle plaasmoorde politiek
gemotiveerd is nie.
Só het regter J.M.C. Smit gister hier in die hooggeregshof gesê
tydens vonnisoplegging vir die soveelste plaasmoord in Limpopo
vanjaar.
Smit het gesê hy het binne twee weke twee plaasaanvalle in Limpopo
verhoor "en nie in een van die gevalle is die moorde vir finansiële
gewin gepleeg nie".
Hy het twee Mosambiekse burgers - waarvan een ná 'n vorige
veroordeling nooit gedeporteer is nie - elk tot 100 jaar tronkstraf
gevonnis nadat hy hulle skuldig bevind het aan die wrede moorde op
mnr. Johan van Dyk (58) en sy vrou, Chrissie (58) van Kareebosch
buite Polokwane. Die egpaar is verlede jaar twee dae vóór Kersdag
vermoor.
Eric Nukeri (42) en Petrus Mbalathe (20) het Van Dyk en sy vrou onder
meer met 'n hamer en 'n moersleutel doodgeslaan en daarna beroof.
Smit het in sy vonnisoplegging opnuut 'n dringende beroep gedoen op
die regering om die Strafproseswet te hersien.
Hy het gesê hoewel hy die moordenaars elk twee keer tot lewenslange
tronkstraf asook 'n bykomstige 50 jaar tronkstraf gevonnis het, moet
die strawwe volgens wet gelyktydig uitgedien word. Dit beteken dat
hulle waarskynlik net vir 25 jaar in die tronk sal sit.
Hy het gesê Suid-Afrika is moeg vir dié soort misdaad. Sulke
misdadigers moet permanent uit die samelewing verwyder kan word.
Smit het gesê hy het nie genoeg woorde om sy afsku oor hul dade uit
te spreek nie en hy self is moeg vir "skurke en gemors" soos hulle.
Luidens die getuienis in die hof het die twee mans, wat vir mnr. Gert
Fourie van Kareebosch gewerk het, die Van Dyks die betrokke middag
onder valse voorwendsels uit die huis gelok.
Mnr. Van Dyk is by die melkstalle oorval. Sy hande is met nylontou
aan sy bene vasgebind voordat hy met ysters oor die kop geslaan is
totdat hy dood is.
Mev. Van Dyk is ook herhaaldelik oor die kop geslaan terwyl sy huis
toe probeer vlug het. Foto's wat die polisie ná die moorde op die
toneel geneem het, wys sy issó hard geslaan dat haar bloed op die
bome se blare gespat het terwyl sy weggehardloop het. Haar lyk met
haar onherkenbaar verminkte gesig is 'n paar meter van haar voordeur
in 'n plas bloed aangetref.
Die moordenaars is met Fourie se Jeep en onder meer ses vuurwapens,
sweisapparaat, gassilinders en beddegoed daar weg.
Smit het Nukeri en Mbalathe skuldig bevind op tien aanklagte elk. Dit
sluit in twee elk van moord, twee van roof met verswarende
omstandighede en vier van huisbraak met die opset om te roof en die
onwettige besit van vuurwapens en ammunisie.
Mnr. Willem van Dyk, die vermoorde egpaar se seun, het ná die
vonnisoplegging gesê hoewel hy tevrede en dankbaar is oor die regter
se hantering van die saak, sou hy verkies het dat die twee die
doodstraf opgelê word.
jou humorsin en intelligensie is 'n absolute aanwins vir die elke Suid
Afrikaner in die buiteland. En in elke 'Afrikaanse' nuusgroep wat ek aan
behoort, is daar 'n Keneelsie soos jy. Gooi elke nou en dan 'n paar
beledigings na ander gebruikers en dan, soos die patetiese amoeba wat jy
is, vermaak jy jou in die reaksies.
Ná al die kopstampery in die Pretoriase hooggereghof tussen adj.pres.
Jacob Zuma en adv. Bulelani Ngcuka, nasionale direkteur van openbare
vervolging, het dié twee gister hul hofsaak oor 'n Franse faks sonder
enige verdere regsargumente in die hof geskik.
Dit het Zuma en Ngcuka se regspanne etlike ure geneem om tot 'n
vergelyk te kom. Die skikkingsooreenkoms is kort ná middagete deur
regter Jerry Shongwe 'n bevel van die hof gemaak.
Ingevolge die ooreenkoms trek Zuma sy aansoek terug teen Ngcuka, die
Nasionale Vervolgingsgesag en die Skerpioene.
Die vervolgingshoof en sy Skerpioene moet op hul beurt vir Zuma volle
toegang tot die oorspronklike, handgeskrewe Franse faks in kodetaal
gee, maar nie voor mnr. Shabir Shaik dit gekry het vir sy verhoor in
die Durbanse hooggeregshof nie.
In dié faks word Zuma glo van korrupsie tydens die multimiljardrand -
wapenskandaal beskuldig.
Shaik, vroeër Zuma se finansiële raadgewer, verskyn in Februarie weer
in die hof, maar 'n verhoordatum sal na verwagting vir later bepaal
word. Hy word verdink van onder meer bedrog, alternatiewelik
korrupsie. Die faks is 'n bewysstuk in sy saak.
Ingevolge die ooreenkoms sal Zuma en Ngcuka elkeen vir hul eie
regskoste opdok en nie een van die partye sal in die openbaar oor die
skikking kommentaar lewer nie. Die ooreenkoms speel klaar met al die
geskille wat in Zuma se aansoek geopper is.
Die aansoek deur Zuma is aanvanklik in September op 'n dringende
basis gebring, maar Shongwe het destyds beslis dit is nie dringend
nie. Zuma, wat die aansoek in sy persoonlike hoedanigheid gebring
het, moes vir die eerste ronde se regskoste betaal en sy beurt op die
normale hofrol afwag.
Zuma het vroeër in die hof laat hoor dat hy met die aansoek sý kant
van die saak wil stel in die "hele drama" wat hom in die openbare
arena afgespeel het.
Zuma is saam met Shaik ondersoek, maar Ngcuka het gesê Zuma sal nie
vervolg word nie, al is daar prima facie bewyse teen hom.
Is daar enige ander groep wat so graag erkenning in die openbaar wil kry
soos kunstenaars - van skrywers tot akteurs, ens.?
En, wanneer die huldeblyk met die dawerende applous van die ander
kunstenaars ontvang word, dan probeer die arme ou so nederig as moontlik
voorkom.
Wat gaan vandag gebeur et die groot rugbyvergadering?
1) Gaan Silent Silas uitgestem word?
2) Gaan Rian 'n stem van geen vertroue kry?
3) Gaan Rudolf se verslag as 'n versinsel van die tafel gevee word?
4) Kan SARVU, met die kleiner dollar, bekostig om Strauelli 'n
loopasseblieftog van 2 miljoen betaal?
--
Annette
Sy 't deur die skaduwee gegaan
in die soet lentenag,
skraal-wit en skemerig en nog sku
van naamlose verwag;
soos 'n groot nagblom oop
waaroor die motte bewend hang,
so was sy onder die sterre, in haar
onwetende verlang.
Maar toe Hy kom, het sy geweet.
Geen stem was daar,
net enkele sterre donkerder
en blydskap soos 'n tent óm haar;
en alle verlange buitekant
het trug- en tuisgekeer
tot innigheid, en rus gekry
soos waters in 'n donker meer,
en huiswaarts oor die paaie het sy
gepeins dat vreugde só kon wees:
vervuld en woordeloos, en stil
geglimlag oor haar verre vrees.
Supertaal
Blog
Soek
Hulp
Lede
Registreer
Teken aan
Tuis
RSS
