Hier is 'n paar opmerkings oor geld, geld skepping, inflasie, en die
wisselkoerse van geld.
Die geldskeppingsrol van die Reserwe Bank moet nie verwar word met die
druk van Randnote en die munt van munte nie. In enige moderne ekonomie
vorm note en munte 'n onbenullige klein deeltjie van die geld in omloop.
Banke het in die dae van die goudsmede al agtergekom dat al hulle kliente
nie op die selfde tyd hulle gedeponeerde geld onttrek nie.
'n Bank kan vir kliente meer voorskied as wat by hulle gedeponeer is.
Die bank verdien rente deur ander mense se geld uit te leen. As almal
wat geld gedeponeer het gelyk hulle geld sou
wou onttrek, (soos soms wel gebeur het) sal die bank in die moeilikheid
wees. 'n Handelsbank wat net soveel uitleen as wat by hom gedeponeer is,
sal baie min geld maak. As 'n bank te veel uitleen, loop die bank gevaar
van ' n "run". Omdat handelsbanke hoofsaaklik met ander mense se geld
werk, leen hulle net geld uit op 'n min of meer risiko vrye basis; net
aan mense of ondernemings wat "nie werklik 'n lening nodig het nie" (dws.
die klient moet baie bates he waarop hulle kan beslag le as terugbetaling
nie betyds plaas vind nie). Die heel veiligste klient om aan te leen is
gewoonlik 'n land se sentrale regering. Die wyse waarop die regering leen
is deur skuldbriewe op 'n tenderbasis te floteer. Handelsbanke is groot
kopers van hie rdie skuldbriewe (omdat hulle 'n goeie rente teen geen of
weinig risiko verdien). Die regering sal altyd die rentekoers betaal wat
dit neem om die geld te kry wat hulle wil bestee om mee "stemme te koop").
Om die publiek te beskerm is daar sedert die eerste dekade van hierdie
eeu, 'n sentrale bank in elke Westerse land. Die sentralebanke is deur
die sentrale regerings verandwoordelik gemaak vir monetere beleid.
onetere beleid is veronderstel om daarop gerig te wees om 'n land se
geldeenheid se binnelanse waarde en wisselkoers te "handhaaf". In die
oudae was dit redelik maklik. Handelsbanke is wetlik verplig om vir elke
R1 000 wat hulle uitleen, 'n sekere bedrag by die sentrale bank te
deponeer Op hierdie "reserwes" het hulle nie rente verdien nie. Deur die
persentasie "reserwes" te verhoog, kon die sentrale bank die hoeveelheid
geld in "omloop" aansienlik en vinnig laat krimp. Indien die vraag na
geld (deur die handel en huishoudings) konsta nt bly terwyl die aanbod van
geld (deur die handelsbanke) daal as gevolg van 'n verhoogde reserwe
vereiste, styg die prys van geld; dws. die rentekoers. Vandag gebruik
sentrale banke nie dikwels veranderinge in die persentasie reserwes nie.
Beheer oor
die hoeveelheid geld in omloop word uitgeoefen deur sg. opemark
transaksies. Sentrale banke koop regeringskuldbriewe van handelsbanke
waneer hulle geld in omloop meer wil maak en rente koerse wil laat sak (om
die ekonomie te stimuleer). Of die sentrale
bank bied aan banke regeringskuldbriewe aan teen baie gunstige pryse
(waneer hulle geld uit die ekonomie wil onttrek en rentekoerse laat styg).
'n Sentrale bank koop nooit, maar nooit "nuwe" suldbriewe direk van die
regering nie!
Is die mense by die Suid Afrikaanse Reserwe bank goed? Tot baie onlangs
was aan elke sakeskool in die VSA 'n boek voorgeskryf met die naam
"Central Banking"; die skrywer was Gerhard de Kok se pa, wat aan Harvard
gestudeer het. Gerhard de Kok was op sy
beurt net op die regte tyd by Harvard om aan die "voete te sit" van die
mense wat die hele snetrale bankwese begrip bedink en verstaan het. Tot
die vroee 70er jare het Gerhard ook as 'n visi presidente van die IMF in
Washington diens gedoen. Chris Sta ls was op sy beurt 'n student van
Gerhard, en vir baie jare 'n kolega. Die Suid Afrikaanse Reserwebank het
natuurlik die bemarking van goud gehanteer vir die wereld se belangrikste
goud produserende land. In die dae van die goudstandaart was dit belangr
ik.
In 1972(?) was Nixon verplig om die Dollar finaal van goud te ontkoppel.
(Die einde van die Brettonwoods ooreenkoms in terme waarvan geldeendede se
waarde gedefinieer was in terme van 'n ons fyn goud. Wisselkoerse in
terme van goud kon slegs met die to estemming van die Internasionale
onetere Fonds verander word.) Na 1972 was wisselkoerse veronderstel om op
die wereldmark deur vraag en aanbod bepaal te word. Ekonome soos Milton
Friedman het almal verseker die koerse sou gou stabiliseer; ons wag nog.
Milton het tereg destyds gemeen dat die vraag en aanbod van buitelandse
valuta bebaal word deur handels en beleggings behoeftes. Vandag is die
wereld se valuta mark 'n blote "casino". Die daaglikse vloei van geld
tussen lande is drie jaar gelede ge raam op $650 biljoen. Van die bedrag
het minder as 10 persent enige iets te make met handel of belegging! 'n
Paar jaar gelede het 'n ou met 'n PC in New York so'n spekulasie teen die
New Zeelandse reserwebank aan die gang gesit, dat hulle betaalmiddel v ir
'n week van die mark onttrek moes word. Uitlatings van twee-tand Suid
Afrikaanse politici speel nie veel van 'n rol nie in die mark nie; om die
waarheid te se, dit word nie eers baie wyd geraporteer nie. Wat in PW se
tyd gebeur het was dat 'n pub likasie in England daarop gewys het dat die
kort-termyn (3 maande) leningsverpligtinge van Suid Afrika meer is as die
waarde van 3 jaar se uitvoere. Wat dit beteken het was dat as sommige van
die buitelandse banke nie hulle lenings aan Suid Afrika outom aties
verleng nie, gaan 'n paar banke lank wag vir hulle geld! Die
onvergeeflike toestand het ontstaan omdat iemand op Kerkplein aan die
slaap was.
Wat kan die Suid Afrikaanse Reserwe bank vandag doen om die Rand se
wisselkoers te handhaaf? Na my beskeie mening nie veel nie. So'n paar
weke gelede het die Bank van Japan probeer om 'n verstelling aan die
waarde van die Yen te maak. Hulle het op die bepaalde dag met Dollars uit
hulle groot buitelandse valuta reserwes $25 biljoen se Yen gekoop. Hulle
is bygestaan deur die "mighty" Federal Reserve van die VSA wat 'n verdere
$16 bijoen se Yen gekoop het. Teen die einde van die dag was die Yen laer
as aan die begin van die handelsdag! As die tweetjies dit nie kan doen
nie, moet niemand ernstig verwag dat Stals en Kie dit kan doen nie.
My raad, vir wat dit werd is. Suid Afrika moet ophou om Duitsland na te
volg met hulle uitgediende beheptheid met hulle stryd teen inflasie.
Hulle het meer as 12 % werkloosheid en belastings en vakbonde wat
nywerhede laat vlug. Suid Afrika sal beter doen om by Taiwan en Chile
kers op te steek.
> Kan enige van die Latynkenners dalk vir my 'n goeie vertaling vir die
> leuse: "nemine sine criminem vivit" gee.
Freek, dit lyk soos 'n fout. "nemo sine crimine vivit" beteken "niemand
leef sonder skuld nie".
Letterlik beteken wat jy daar het
"sonder niemand leef ... (voorwerp) skuld...nie".
Selfs dit werk glad nie, want mens kry nooit die "sine" na die woord nie.
Maar "sine" neem die ablatief, en nie die voorwerp nie, dus moet daar
iets met die aanhaling se grammatika skeef wees.
Groete
Frank.
NS: ek stem 100% saam dat niemand sonder skuld leef nie. Dis immers wat
Christus gesuggesteer het toe hy gemaan het die onskuldige moet die
eerste klip gooi.
> Ek dink egter dit is sinneloos om Japan se groei met die van die RSA
> te vergelyk, juis oor die inspuitings wat Japan van die VSA af ontvang
> het.
Ek veronderstel jy sluit die "inspuitings" van twee kernbomme en die
verwoesting van die Tweede Wêreldoorlog in. Die Amerikaners het wel
Japan gehelp om na die oorlog weer op haar voete te kom, maar mens kan
ook redeneer dat, indien daar nie 'n oorlog was nie, Japan nie sulke
inspuitings nodig sou gehad het nie. Japan was al voor die oorlog
geïndustrialiseer, en talle Japanse vervaardigde produkte was van
hoër gehalte as die gelykstaande produkte uit die VSA en Europa. Die
beeld van goedkoop, swak gehalte Japanse produkte het grootliks sy
oorsprong in die na-oorlogse tydperk van Amerikaanse besetting, toe
Japan van sy knieë probeer opstaan het.
Dit is egter waar dat suksesvolle lande bou op sekere sleutelfaktore,
waarna Antonie reeds elders verwys het, o.a. 'n werketiek, goeie
onderwys en opleiding, gebrek aan sosiale en politieke onrus, 'n sin
van sosiale verantwoordelikheid, waarin die gesin 'n kernrol speel.
Apartheid het baie gedoen om hierdie susksesfaktore af te takel, maar
ek kry die gevoel dat die nuwe regering nie juis alles in die stryd
werp op hierdie faktore aan te moedig nie. Die ondersteuning van die
COSATU staking deur die ANC was blote gekheid, om maar een ding te
noem.
--
Reinier de Vos Internet: de...@aqua.ccwr.ac.za
Computing Centre for Water Research Tel: Int+27 331 260-5179
c/o University of Natal, P/Bag X01 Fax: Int+27 331 61896
Scottsville, South Africa, 3200 http://www.ccwr.ac.za/
My views are my own, and do not necessarily reflect the views of the CCWR
------------------------------------------------------------ -----------
Ons spaar die duiwel baie moeite
- C J Langenhoven
Uit de Humo (jong en hip Onafhankelijk Weekblad voor Radio en Televisie, jb):
Baje belangrijk.
----------------
enig literator valt dezer dagen te herkennen aan een door de
Zuidafrikaanse zon geverniste huid. Op initiatief van Poetry International
en op kosten van de Taalunie maakten vier Vlaamse (Hermand de Coninck,
Geertrui Daem, Geert van Istendael en Eddy van Vliet) en vier Nederlandse
schrijvers (H.C. ten Berghe, J. Bernlef, Marion Bloem en Simon Vinkenoog)
een toernee van bijna drie weken door Zuid-Afrika. Hun roete liep wel eens
samen met die van Tom Lanoye, die zijn hart in dat land verloren is en het
daar geregeld gedag gaat zeggen. De vraag blijft waarom die andere auteurs
eigenlijk zonodig naar Zuid-Afrika moesten.
Geert van Istendael: Om duidelijk te maken dat het nu eens en voor altijd
gedaan is met de kulturele boycot. Om reklame te maken voor de
Nederlandstalige literatuur. Om de banden aan te halen, die er historisch
en taalkundig ongetwijfeld zijn.
Tom Lanoye: Ik was uitgenodigd op een paar festivals, wat ik te danken heb
aan mijn reizen van de voorbije jaren. Ik heb voornamelijk uit Kartonnen
Dozen voorgelezen, met redelijk sukses. Ze kwamen niet meer bij van het
lachen als ze hoorden dat Vlaamsnationalisten jaarlijks aan de Noordzee
samenkomen en Die Stem van Suid-Afrika zingen. Dat werd op ongeloof en
hilariteit onthaald door het leuwendeel van de Afrikaners, om het eens
Vlaams-Nationalistisch uit te drukken.
Ik heb in het Afrikaans voorgelezen. De kollega's waren alweer onder de
indruk, maar in dit geval was het een soort thuiswedstrijd voor mij.
Waaslands en Afrikaans lijken sterk op elkaar, wellicht is een eeuw of twee
geleden het hele Waasland naar Zuid-Afrika gelopen. Ik moet simpelweg af en
toe baje gebruiken, een Maleis woord dat hetzelfde betekent als neig in het
Waaslands. Ik heb dus gewoon mijn 'neigen' vervangen door 'bajes' en ik
sprak fantastisch Afrikaans.
Geert van Istendael: Voor mij was het kontakt met die taal revelerend. Ik
wist bijvoorbeeld niet dat er zoveel Afrikaanse dialekten bestaan. Ik wist
evenmin dat het Afrikaans geen blanke taal is. Op het stichtingskongres van
een schrijversvereniging voor Afrikaanstaligen waren voornamelijk gekleurde
mensen aanwezig. Daar ontstond trouwens een gigantisch misverstand. Herman
de Coninck en H.C. te Berghe was gevraagd te speechen over
schrijverssubsidies; ze waren daar zelf niet erg gelukkig mee. Ze wisten
natuurlijk ook dat die mensen wel wat anders aan hun hoofd hebben en nog
volop bezig zijn met alfabetisering.
Humo: Heeft het veel zin buitenlandse literatuur te pompen in een kultuur
die nog volop aan het alfabetiseren is?
Tom Lanoye: Alfabetisering heeft meer facetten dan alleen maar iedereen de
verschillende letters aanleren. Zij die kunnen lezen en schrijven, moeten
toch niet blijven wachten tot iederen dat kan? Maar waar het geld eerst
heen moet, dat blijft een heet hangijzer. Ik zou bijvoorbeeld niet in een
township durven gaan zeggen dat de leenrechtvergoeding dringend omhoog
moet.
Toch heb ik gemerkt dat wie met literatuur bezig is, echt iets heeft aan
het kontakt met buitenlandse schrijvers, wat niet onlogisch is na vele
jaren van kulturele boycot. Veel wijst erop dat hun wat ingeslapen
literatuur nu rijp is voor een buitenlandse injektie, en waarom niet eerst
uit Vlaanderen? Zo ziet het er sterk naar uit dat uitgeverij Queilleirie
Kartonnen Dozen in vertaling gaat uitgeven. Kartondose is samen met een
dichtbundel van Herman de Coninck trouwens de eerste vertaling sinds lang
in het Afrikaans. Er is daar helemaal geen vertaaltraditie, in een land met
het Engels als voertaal leest men de buitenlandse literatuur natuurlijk in
Penguin pcokets.
Geert van Istendael: Ook voor ons was de konfrontatie zinnig. Ik vond lang
niet alles wat ik zag en las goed, maar dat zal voor hen wellicht niet
anders zijn. Het is bekend dat kultureel Franstalig Belgi-e Vlaanderen
benijdt om zijn dynamiek. Wel, ze moeten eens naar Zuid-Afrika gaan: dat
land is springlevend in al zijn ellende. Het woord verzoening ligt er op
ieders lippen, ook op die van een zwarte die het weerzinwekkende
apartheidsregime heeft meegemaakt. Dat kan ons toch alleen maar aanzetten
tot bescheidenheid en het loslaten van alle betweterigheid.
Niet alleen de twee verschillende scheppingsverhalen uit
Genesis roepen vragen bij mij op. Ook het nieuwe scheppings-
verhaal uit Jesaja doet dat. U weet wel, dat verhaal van de
leeuwen en de lammeren en zo. Vooral Jehova-getuigen lopen
daarvan met prenten rond. Althans hier in Nederland. Jesaja
65:25:
"De wolf en het lam zullen tezamen weiden en de leeuw zal
stro eten als het rund", enzovoort.
En dat gebeurt allemaal na, ik citeer Jesaja 65:17 "...
zie, Ik schep een nieuwe hemel en een nieuwe aarde". Een
geweldige belofte. Honger, dood, geweld, dat alles zal
uitgebannen zijn. Maar wat lees ik in vers 20?:
"Daar zal niet langer een zuigeling zijn, die slechts
weinige dagen leeft, noch een grijsaard die zijn dagen niet
voleindigt, want de jongeling zal als honderd-jarige sterven".
Daar staat dus heel duidelijk dat je ook op de nieuwe aarde
oud wordt en sterft, en wel als je honderd jaar bent. Nou, daar
kijken we tegenwoordig niet meer van op. Mijn moeder is negentig.
Maar het wordt nog merkwaardiger. We sterven niet alleen op
de nieuwe aarde, maar ook zondaars zullen onder ons zijn. Dat
willen zeggen schurken, ja, moordenaars zelfs! Want een zondaar
is tot alles in staat, zo leren ons de Geschriften. Lees maar
verder in vers 20:
"Zelfs de zondaar zal eerst als honderdjarige door de vloek
getroffen worden".
Iemand meteen een kopje kleiner maken is er dus niet meer bij.
Nou, deze bijbel-teksten kan ik nu niet bepaald een licht voor
mijn voeten noemen.
Julle gesels oor Rubicon. Sonder om te veel uit die huis uit te praat, en
sonder om hewiglik naam te gooi ("name dropping"), die volgende: Ek het op
'n stadium 'n minister se dogter uitgeneem (het intussen darem oor die koors
gekom), en het toe meer van die ware Rubicon gehoor. Dit stem ooreen met die
bydraes op die poslys. Die land, NP en PW was gereed vir hervorming in
85/86. Drie kabinetslede, Kobie Coetsee, Pik en Chris Heunis het maande lank
voorberei aan 'n konseptoespraak. Toe gaan Pik kort voor Rubicon (Durban;
NP-kongres Augustus; '85 of '86? trouens, daar was eintlik 2 Rubicons)oorsee
en skep verwagtinge dat Mandela vrygelaat sou word, die ANC ontban sou word,
die demokratiese proses sou begin, ens; maw al die aankondigings van 2 Feb
1990. En, in die woorde van my amperse skoonpappie, "daar trek PW toe moer
en hy skryf sy eie speech!" Dis ook waar dat FW beswaard was teen te snelle
verandering. Een teorie is dat Pik aspris die voorbrand gaan doen het om die
oud-pres te "dwing" om te verander. 'n Teenoorgestelde teorie is dat hy juis
die oud-pres wou benadeel, omdat hy sou weet die oud-pres sou omspring. (Pik
en PW het uitgeval omdat Pik nie omgegeee het om onder 'n swart pres te dien
nie.) Wys net hoe onbetroubaar samesweringsteoriee is.
Op die oomblik lyk dit my asof hierdie nuusgroep meer gaan oor "Discussion
in Arikaans" eerder as "Discussion around Afrikaans", behalwe vir die
spelrympies van Freek en Frank wat ek nogal geniet het. Maar dan skryf ek
nog net 'n week hierop in.
Nou wonder ek hoeveel inskrywers van die nuusgroep buite Suid-Afrika woon?
Veral Australie en Nieu-Seeland. Hoeveel van die gebruik Afrikaanse taal
tuis en hoe voel hulle oor die handhawing van die taal?
Nou die dag kry ek 'n email van iemand uit Argentinie - nogal 'n Van
Rensburg - wie se familie sedert net na die Tweede Boereoorlog al in
Argentinie woon. Die persoon wie die email gestuur het is derde generasie,
praat nie meer Afrikaans nie, maar wou hulle familiegeskiedenis navors.
Ekself woon sedert 1985 buite Suid-Afrika, maar stel steeds 'n bietjie
belang aan die Afrikaanse en Dietse taal en kultuur (alle groepe ingesluit).
Weet enigiemand van Afrikaanse webpages, veral buite Suid-Afrika? Vriende
het 'n Afrikaanse radioprogram hier in Sydney, en ek dink vaagweg daaraan om
'n webpage met links na ander sites toe te begin, insluitende sites wat
Afrika kultuur dek.
___________________________________________________
|^^^^^^| / MediasoftmEdiasoftmeDiasoftmedIasoftmediAsoft
| | / Name : Christo van Rensburg
| | / E-Mail : chri...@ozemail.com.au
| (o)(o) / Office : chri...@nswcc.org.au
@ _) __/ Phone : (+612) 799-8668
| ,___| /__ Office : (+612) 334-1975
| / \ Fax : (+612) 334-1912
/____\ \ mediAsoftmediaSoftmediasOftmediasoFtmediasofT
\____________________________________________________
Ter info: Neder-L, elektronisch tijdschrift voor neerlandistiek,
no. 9604.c: tijdschriftenoverzicht
Ben Salemans
----
*********************
*-------------------------- Neder-L, no. 9604.c -----------ISSN-0929-6514-*
| ************************************************************ |
| * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek * |
| ************************************************************ |
| |
| Maandelijks tijdschriftenoverzicht: |
| =================================== |
| (1) Tyd: 9604.19: De Boekenwereld, jrg. 12, no. 4, april 1996 |
| (2) Tyd: 9604.20: Mededelingen van de stichting Jacob Campo Weyerman, |
| jrg. 19, no. 1, april 1996 |
| (3) Tyd: 9604.21: Nederlandse Letterkunde, jrg. 1, no. 1, februari 1996 |
| (4) Tyd: 9604.22: De Negentiende Eeuw, jrg. 20, no. 1, maart 1996 |
| (5) Tyd: 9604.23: Ons Erfdeel, jrg. 39, no. 1, januari-februari 1996 |
| (6) Tyd: 9604.24: Taalbeheersing, jrg. 18, nummer 1, februari 1996 |
| (7) Tyd: 9604.25: Lijst redacteurs tijdschriftenoverzicht Neder-L |
| |
| Informatie over Neder-L: |
| ======================== |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar |
| list...@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar list...@nic.surfnet.nl |
| met als boodschap: SUB NEDER-L |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar list...@nic.surfnet.nl|
| met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206 |
| (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
| Gopher-toegang tot Neder-L: alle oude en nieuwe Neder-L-bulletins zijn |
| via Gopher in te zien op gopher.nic.surfnet.nl, in de directory |
| SURFnet informatie/LISTSERV archieven (nic.surfnet.nl)/NEDER-L |
| WWW-toegang tot Neder-L: |
| http://www.nic.surfnet.nl/nlmenu/tijdschriften/tijdschriften .html |
| Algemene URL, voor direct contact vanuit Internet/Gopher/WWW: |
| gopher://hearn.nic.surfnet.nl:70/11/1.%20LISTSERVs%20public |
| %20archives%20on%20hearn.nic.surfnet.nl/Neder-L |
| (Geen spatie tussen "20public" en "%20archives" plaatsen.) |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l |
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar ned...@nic.surfnet.nl |
| (dit geldt ook voor Internet-gebruikers die bijdragen willen leveren) |
*-------------------------- --------------------------*
*********************
DE BOEKENWERELD, jaargang 12, nummer 4, april 1996.
ISSN 0168-8391.
Door: Marja Smolenaars.
Boskoop, 30 april 1996.
Vooraf:
-------
et ingang van dit nummer zal ik, Marja Smolenaars, De Boekenwereld
onder mijn hoede nemen voor het tijdschriftenoverzicht van Neder-L.
De Boekenwereld is een tijdschrift voor boek en prent en verschijnt
vijf keer per jaar. Abonnementen kunnen ieder moment ingaan en kosten
fl. 49,50 (BF 1190). Voor studenten goedkoper; verzending naar het
buitenland duurder. Opgave van nieuwe abonnementen bij de uitgever:
Stichting Matrijs, Postbus 670, 3500 AR Utrecht, tel. 030-2343148,
fax. 030-2319824.
- Annemarie Kets.
De drukgeschiedenis van Klikspaans 'Studententypen': aanpak en
resultaten. Blz. 198-208.
(De drukgeschiedenis van Klikspaans tekst is gecompliceerder dat op
het eerste gezicht te zien is. Onder de drukken van 1841, 1860,
1872 en 1884 komen allerlei varianten voor en ook de uiteindelijke
vormgeving is nogal eens verschillend: los of samengebonden met
'Studentenleven', ingenaaid of gebonden, met of zonder
illustraties.)
- Aernout Borms.
Beweegbare prentenboeken. Blz. 211-221.
(De auteur gaat in op de verschillende vormen van beweegbare boeken
en geeft ook een voorbeeld van hoe een bibliografische beschrijving
er uit zou kunnen zien.)
- Frans A. Janssen.
Het oudste praktische handboek voor de antiquaar. Blz. 223-227.
(De auteur gaat kort in op oudere handboeken uit het boekenvak,
zoals bv. de oudste correctorshandleiding uit 1608, en bespreekt
uitvoerig Martin-Sylvestere Boulards 'Trait'e 'el'ementaire de
bibliograpie' van 1804-5 en zijn 'Manuel de l'imprimeur' van 1791.
Janssen concludeert dat Boulards antiquarenhandboek, ondanks de
ouderdom, nog steeds van belang is voor de analytische
bibliografie.)
- Boekbesprekingen, op blz. 228-232:
. Geert van Oorschot. Brieven van een uitgever.
Uitgekozen door A. Alberts, Hans van den Bergh, Ant ter Braak
met commentaar van de ontvangers. G.A. van Oorschot,
Amsterdam, 1995.
. Wiel Kusters en Harry G.M. Prick. 'Bladeren
en lezen in groot verstaan.' Pierre Kemp in de wereld van het boek.
Datawyse/Universitaire pers, Maastricht, 1995.
- Catalogi, op blz. 233.
- Verschenen catalogi, op blz. 234-235.
- Veilingen, op blz. 236-238.
- Berichten, op blz. 239-240.
- Agenda, op blz. 241-243.
- Over de auteurs, op blz. 244.
- Vraag en aanbod, op blz. 244.
EDEDELINGEN VAN DE STICHTING JACOB CAMPO WEYERMAN, jaargang 19,
nummer 1, april 1996.
ISSN 0167-4609.
Door: Marco de Niet, Koninklijke Bibliotheek.
Den Haag, 9 april 1996.
- Marco de Niet.
Ezongen dat et over den diek dreunde. Zang- en dichtkunst in het
achttiende-eeuwse Maassluis. Blz. 1-14.
(Lezing gehouden op de expeditievergadering van de Stichting JCW te
Maassluis over o.a. Maassluise liedboekjes, Hendrik Schim en Willem
van der Jagt).
- Peter Altena.
Stof van dichterspennen. Hermafroditisme en travestie in letteren
en leven in de 18de eeuw. Blz. 14-18.
(Voor veel dichters en verzamelaars was de hermafrodiet tot ca.
1720 amusant en leerzaam speelgoed. Nadien was er voor hem/haar
alleen nog enig succes weggelegd als kermisattractie.)
- Jan Bruggeman.
De titelprent van 'De Konstschilders'. Blz. 18-22.
(Analyse van de gegraveerde titelpagina van een van Weyermans
bekendste werken.)
- Frans Wetzels.
Demokriet en Herakliet tussen de Konstschilders. Blz. 23-25.
(Over een scene uit Weyermans kluchtspel 'Demokriets en Herakliets
Brabandsche Voyagie' (ca. 1705) die opnieuw voorkomt in deel 2 van
de 'Konstschilders' (1729).)
- Boekbesprekingen:
. Elly Groenenboom-Draai: "De Rotterdamsche
Woelreus. 'De Rotterdamsche Hermes' (1720-'21) van Jacob Campo
Weyerman: Cultuurhistorische verkenningen in een achttiende-eeuwse
periodiek". Amsterdam: Rodopi, 1994. Atlantis 8.
. Jacob Campo Weyerman: "Opkomst en val van
een koffiehuisnichtje (1727)". Uitgeg. door Andre Hanou, in
samenwerking met Anita van Beek [e.a.]. Leiden: Astraea, 1994.
Duivelshoekreeks 2.
- Signaleringen:
. Verschenen: Registers op de Mededelingen van
de Stichting JCW.
. Verschenen: H.H.M. van Lieshout: Van boek tot
bibliotheek
. Verschenen: A. van de Sande: Vrijmetselarij
in de Lage Landen.
. Weyerman in de moderne letterkunde.
. Weyerman en pater Sucquet in een roman van
Maurice Gilliams.
. Weyerman miskend als biograaf en bloemschilder.
NEDERLANDSE LETTERKUNDE, jaargang 1, nummer 1, februari 1996.
ISSN 1384-5829.
Door: Karel Bostoen, vakgroep Nederlands, RUL.
Leiden, 8 april 1996.
- Ten geleide. Blz. 1.
(Dit is een nieuw tijdschrift, samen met het tijdschrift
Nederlandse Taalkunde ontstaan uit fusie tussen De nieuwe taalgids
en Spektator per 1 januari 1996. Het is bedoeld als podium voor de
vakbeoefening in al haar vormen en facetten. Gaat om de
Nederlandstalige letterkunde van middeleeuwen tot heden. De
artikelen in het eerste nummer zijn alle afkomstig van redacteuren
en gaan over hun onderzoek in uitvoering. Naar bijdragen van lezers
wordt gevraagd.)
- Wiljan van den Akker en Gillis Dorleijn.
Over de geschiedschrijving van de moderne Nederlandse po"ezie:
problemen, getallen en suggesties. Blz. 2-29.
(Poging greep te krijgen op het literaire circuit in de jaren
1901-1940. Handboeken Nederlandse letterkunde schieten tekort,
laten zich te veel leiden door esthetische overwegingen. Nieuwe
benadering nodig die kritischer staat tegenover de beeldvorming tot
nu toe. Onderzoek gebaseerd op publicaties in tijdschriften en
afzonderlijke publicaties. Het artikel met zijn vele grafieken is
in wezen pleidooi voor een historisch-sociologische benadering van
de moderne letterkunde. Enkele verrassende resultaten: Felix Rutten
is in de jaren 1909-1920 een van de produktiefste auteurs,
publiceerde ook buiten de eigen katholieke kring in z.g. `neutrale'
tijdschriften; in diezelfde jaren presenteert uitgeverij Van
Dishoeck het meest gevarieerde aanbod aan poezie: eigentijds, maar
geen avant-garde; ook op vragen over verzuiling c.q. ontzuiling in
de literatuur na 1920 worden niet voor hand liggende antwoorden
gegeven.)
- Jaap Goedegebuure.
Herschrijving en verschrijving: intertextueel kruisverkeer tussen
bijbel en literatuur. Blz. 30-44.
(Aan de hand van Gerard Reves `Een nieuw Paaslied', Jan Kuijpers
`Genesis 25:30' en Frans Kellendonks `Mystiek lichaam' onderzoekt
Goedegebuure welke consequenties de in deze teksten verwerkte
interteksten hebben voor de betekenisgeving.)
- W.P. Gerritsen.
Van oog tot oor: de Lancelotcompilatie als `voorleesboek'.
Blz. 45-56.
(Lodewijk van Vethem bezat een handschrift van de
Lancelotcompilatie. Daarin heeft een onbekende corrector de door de
kopiisten geschreven tekst bewerkt met het oog op voordracht. Dit
gebeurt door teksttoevoegingen in de marge, wat dit handexemplaar
van een middeleeuwse voordrachtskunstenaar mogelijk tot een uniek
stuk maakt in de Europese letterkunde van de middeleeuwen.)
- Marijke Meijer Drees.
Holland en de Hollanders in de zeventiende-eeuwse beeldvorming.
Blz. 57-70.
(Over het zeventiende-eeuwse clich'e van de `botte Hollander',
vooral aan de hand van de klimatologische opvattingen in het
Parallellon van Hugo de Groot en in de Schat der gesontheyt van
Johan van Beverwijck. Zij keren het clich'e in positieve zin.)
- M.A. Schenkeveld-Van der Dussen.
Het `mannelijk' schrijverschap van A.L.G. Bosboom-Toussaint.
Blz. 71-83.
(De jonge Toussaint distantieerde zich van het vrouwelijke
schrijverschap en vervulde ook later de rol van de uitzonderlijke
vrouw die haar op sommige punten van haar medevrouwen losmaakte.)
- Marita Mathijsen.
Literaire subsidies in de negentiende eeuw? Blz. 84-101.
(Onderzoek, gebaseerd op de klappers en indices van het ministerie
van Binnenlandse Zaken. Onderzochte periode: 1831-1848. Er bestond
- in tegenstelling tot gangbare opvattingen - wel degelijk een vorm
van structurele financi"ele overheidsondersteuning van de letteren.
Verschillende categorie"en en individuele gevallen worden
behandeld. Onbesproken gedrag van de auteur en de nationalistische
strekking van zijn werk zijn voorwaarden tot ondersteuning.)
- Stand van zaken:
. M.G. Kemperink. `Fin de si`ecle': gebruik en bruikbaarheid van een
modewoord. Blz. 102-110.
(Gebruik van het modewoord in kwestie dient bepert te blijven tot
de jaren rond 1900. Pleidooi voor een literair-historische
benadering van het Nederlandse `fin de si`ecle' op basis van
empirisch onderzoek.)
- Boekbesprekingen:
. M. Mostert, R.E. Kunzel & A. Demyttenaere
(red). Middeleeuwse cultuur: verscheidenheid, spanning en
verandering. Verloren, Hilversum 1994.
. Jelle Koopmans, Mark A. Meadow, Kees
Meerhoff and Marijke Spies. (red.). Rhetoric - Rh'etoriqueurs -
Rederijkers. Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen,
Verhandelingen, Afd. Letterkunde, Nieuwe Reeks, deel 162, Amsterdam
1995.
. Rolf Gr"uttemeier. Hybride werken: Aspekte
der `Nieuwe Zakelijkheid' in der niederl"andischen Literatur.
Stuttgart 1995.
- Periodiek:
. Overzicht van
neerlandistische bijdragen in 34 letterkundige, literaire,
algemeen-culturele, binnen- en buitenlandse tijdschriften.
DE NEGENTIENDE EEUW, jaargang 20, nummer 1, maart 1996.
ISSN: n.v.t.
Door: Korrie Korevaart, vakgroep Nederlands, RUL.
Leiden, 4 april 1996.
- B.P.M. Dongelmans.
De wereld van het boek in de negentiende eeuw. Blz. 1-3.
(Dit nummer bevat de teksten van de lezingen die werden gehouden op
25 november 1995 tijdens het jaarlijkse symposium van de Werkgroep
De Negentiende Eeuw. Het symposium werd georganiseerd in
samenwerking met de Nederlandse Boekhistorische Vereniging in de
Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.)
- B.P.M. Dongelmans.
De vreugden van de boekgeschiedenis. Blz. 4-18.
(Over onderwerpen van boekhistorisch onderzoek in de negentiende
eeuw.)
- Ludo Simons.
`Sire, les Flamands se contentent de peu!' Over uitgeven in
Vlaanderen in de negentiende eeuw. Blz. 19-33.
- Johan de Zoete.
llustratie en druktechniek in de negentiende eeuw. Blz. 34-46.
- P.J. Begheyn S.J.
Het aandeel van de katholieken in boekhandel en leescultuur te
Nijmegen in de negentiende eeuw. Blz. 47-73.
- N.P. van den Berg.
De ontwikkeling van Amsterdamse Stads-Bibliotheek tot
Universiteitsbibliotheek van Amsterdam in de negentiende eeuw. Blz.
74-91.
- Lisa Kuitert.
Grote boeken voor de kleine man. Colportage in Nederland in de
negentiende eeuw. Blz. 92- 105.
- Aankondigingen en mededelingen. Blz. 106-111, met o.a.:
* de aankondiging van de verschijning van de handelsuitgave van het
proefschrift van Han Brouwers: Lezen en schrijven in de
provincie. De boeken van Zwolse boekverkopers 1777-1849 (Leiden:
Primavera Pers. 360 pp. fl. 59,90. ISBN 90.74310.20.6);
* de aankondiging van de verschijning van de handelsuitgave van het
proefschrift van Elisabeth Leijnse: Symbolisme en nieuwe mystiek
in Nederland voor 1900. Een onderzoek naar de Nederlandse
receptie van Maurice Maeterlinck. Met de uitgave van een
handschrift van Lodewijk van Deyssel (540 pp. Bfr 1500. ISBN
2687019.262.X; te bestellen bij Librairie Droz S.A. Rue Massot
11, CH-1200 Geneve);
* de aankondiging van het festival Nederlandse Muziek rond 1795 op
20 april a.s. in de Geertekerk te Utrecht.
ONS ERFDEEL, jaargang 39, nummer 1, januari-februari 1996.
ISSN 0030-2651.
Door: Jaap van Veen.
Uithoorn, 5 april 1996.
- Kitty Kilian. De speldeprikjes van Johannes Vermeer. Blz. 2-10.
(Schaterlachend, nee: dijenkletsend. Zo ontvingen Nederlandse
kunsthistorici het bericht dat het Mauritshuis in 1996 een
overzichtstentoonstelling van het werk van Johannes Vermeer zou
organiseren. Hoe stelde de directie zich dat voor...)
- Rolf Falter. Het land van de drie naties. Blz. 11-21.
(In de eerste weken van 1995 daverde het kleine Belgie weer eens
op zijn grondvesten. De touwtrekkerij over de benoeming van een
burgemeester.)
- Thomas van den Bergh/ Pieter Bots. De skischool in Afrika. De
Nederlandstalige toneelschrijfkunst. Blz. 22-34.
(Het Nederlandse theateraanbod is al even veelzijdig en
wisselvallig als de wijze waarop er over geoordeeld wordt......)
- Frans Oudejans. Een deftige krant in de ramsj. Blz. 35-41.
(Over de geschiedenis van een Nederlandse krant.)
- Johan de Roey. Paul Verhuyck, romancier: de actuele geschiedenis.
Blz. 42-55.
(De romans DE Doodbieren (1991), Moord door geboorte (1993) en De
Binnendienst (1995) geven maar gedeeltelijk uitsluitsel over het
literaire gehalte en de persoonlijkheid van Paul Verhuyck
(Antwerpen, 1940).)
- Gillis Dorleijn. Jean Pierre Rawie en het kleurloos classicisme.
Blz. 56-66.
(Jean Pierre Rawie is een fenomeen en daarin zijn de media altijd
geinteresseerd. De dichter poseerde er herhaaldelijk als prominent
vertegenwoordiger van de Groningse boheme die...)
- Greetje van den Bergh. Nederlandse Taalunie: blik op de toekomst.
Blz. 67-74.
(Vorig jaar was het vijftien jaar geleden dat het Verdrag van de
Nederlandse Taalunie weer ondertekend. Een terugblik.)
- Marc Ruyters. Tjok Dessauvage. Werken met het DNA van de kunst.
Blz. 75-80.
(De West-Vlaamse keramist Tjok Dessauvage ( 1948) maakt sinds een
tiental jaren internationale naam met zijn integrerende
potstructuren.)
- Vincent Houben. Wachten op een mentale dekolonisatie. Indonesie en
de hedendaagse Nederlandse maatschappij. Blz. 81-91.
(Wat bindt twee landen samen die een halve wereldbol van elkaar
gescheiden liggen en precies vijftig jaar geleden hun eigen weg
zijn gegaan?)
- Helga Hip. Elisabeth Augustin, tussen twee culturen. Blz. 92-103.
(Juni 1994. Ik zit tegenover haar op het terras van haar
Amsterdamse huis. Ook na meer dan drie uren gesprek is bij haar
nog geen spoor van vermoeidheid te bekennen. Haar schrijfdrift..)
- Culturele kroniek
Literatuur:
.
Supertaal
Blog
Soek
Hulp
Lede
Registreer
Teken aan
Tuis
RSS
