Beeld-forum: 'n Klub so reg uit apartheidstyd
May 19 2006 12:16:10:217AM - (SA)
Ferdi Greyling
Die omstrede Native Club wat glo deur 'n aantal swart intellektuele
gestig is, is deesdae op baie plekke 'n gewilde besprekingspunt. Met
reg, want dit is 'n soort illustrasie van hoe die huidige swart
establishment deur goedkoop nasionalisme van die nie-rassige koers
afgetrek kan word wat hy in 1994 ingeslaan het.
Vir baie sogenaamde wit Suid-Afrikaners wat in die apartheidstyd
grootgeword het, is dit seker ook 'n skielike besoek van 'n ou
rassespook wat hulle gehoop het in 1994 begrawe is.
In dié stadium lyk dit asof die Native Club ietwat van 'n geheime
soort organisasie is (iets klink bekend) en dit lyk ook asof dit 'n
versameling van intellektuele na aan die politieke mag van die dag is
(die bekende klanke raak al hoe harder).
Volgens berigte het die klub se lede onlangs vergader en het hulle
onder meer 'n besprekingsdokument onder oë gehad (glo opgestel deur
een van hulle) oor hoe dosente by die land se universiteite swarter
gemaak kan word.
Een voorstel was volgens berigte in 'n Sondagkoerant dat ras die
belangrikste kriterium vir sulke aanstellings moet word. Nie kennis,
kwalifikasies of vaardighede nie. Daar is ook geskryf die klub laat nie
wit lede toe nie. Daar was glo krapperigheid oor bruin en Indiër-lede
ook, maar wit is beslis uit.
En dan die ontstellende een: die klub is volgens berigte glo deur die
presidensie gefinansier. Met die skryf van die rubriek het pres. Thabo
Mbeki nog nie geantwoord op vrae deur die DA of dit wel die geval is
nie.
'n Mens hoop dit is nie. As dit waar is, sal dit 'n ernstige
terugslag vir nie-rassigheid wees en beslis lyk na 'n ontstellende
stap terug na die tye van rassediskriminasie waaruit die land in 1994
ontsnap het.
As die presidensie dit nie gefinansier het nie, sal die Native Club se
samekoms op rassevoorkeur regtens bloot 'n vrywillige samekoms van
mense wees, buite die openbare terrein, en as sulks sal dit nie teen
die Grondwet indruis nie.
Maar dit is nie al wat daar aan politieke en sosiale ontwikkelinge is
nie. Sulke dinge gaan ook oor rolmodelle en voorbeelde wat op die
samelewing afsmeer. Só 'n klub - as dit inderdaad een van
intellektuele en mense in mag is - sal die toon aangee.
Voeg daarby reeds bestaande organisasies soos die Black Lawyers
Association (BLA) en 'n patroon kom na vore. Die BLA se grondwet is
nie-rassig, maar die naam sê nogal duidelike dinge oor voorkeur.
Wat sal 'n realistiese teenreaksie wees? Dit is sekerlik nie te
vergesog dat die wit gemeenskap in reaksie op sulke goed sy
skuldgevoelens oor apartheid verder gaan afskud nie (die jong geslag
het niks eers om af te skud nie) en met 'n sekere mate van woede gaan
reageer nie.
Dan sal ons dalk iets soos 'n "Voortrekker-klub" kry waar wit
Afrikaanse intellektuele sake van die dag bespreek. Jammer, net wittes
toegelaat. En 'n Klub vir Wit Prokureurs. Die Grondwet is nie-rassig,
maar die naam sê alles.
Dalk ook 'n Settlers Club, 'n San-klub, 'n Indian Club en wat
nog.
Dan raak die gewoontes van die samelewing weer ras-gedrewe. Dít kan
oor tyd daartoe lei dat die samelewing eendag wakker word en agterkom
wat die Grondwet bepaal, is nie soos hy dinge organiseer nie. En dat
'n wetlike omskrywing van ras nodig is.
Dán kan dit 'n kwessie van tyd wees voor die Grondwet verander word
om dié samelewing gedienstig te wees en sal ons dinge teruggerol het
tot die 1960's. Ons sal effektief weer apartheid hê en dit is
moeilik om te probeer dink waartoe dit alles sal kan lei.
Ouers moet voorbeelde vir hul kinders wees. As die ouers steel, is die
kans goed die kinders gaan nie iets verkeerd met misdaad sien nie.
Die intellektuele en magshebbers in 'n land is voorbeelde vir die
samelewing. Hul invloed op gedragspatrone is subtiel, maar kragtig.
Nelson Mandela het dit verstaan.
Daarom was hy so nougeset nie-rassig in sy belangrike ampstermyn as
president.
As die gerugte oor die Native Club waar is, kan 'n mens maar net die
kop skud oor hoe sulke slim mense wat apartheid waarskynlik eerstehands
ervaar het, so kan terugverlang na apartheid.
En kan jy begin bekommerd raak oor die aanslag op die nie-rassige basis
van ons demokrasie. Want 'n aanslag sal dit wees.
Ek was nou net op kaal-gat.co.za en ek moet noem dat daar nogal baie ruimte
is vir verbetering. Afrikaans is lekker en Afrikaanse poesie nog
lekkerder!
> NS korreksie. Ek sou graag wou hoor wat Hessie self te sê het oor die
> aantyging dat sy 'n rassis is.
Man, Torreke. Ten eerste ontken iemand wat van
rassisme beskuldig word, mos maar altyd dat hy
'n rassis is. Dus moet jy nie anders van my
verwag nie.
Die mense wat my van rassisme beskuldig,
doen dit uit verskillende motiewe. Die een klomp
hou nie daarvan dat ek bietjie militant en onvergewend
is teenoor die mense wat ek die "apartheidvarke"
noem, en wat ek nog nie in my hart kon kry om te
vergewe van wat hulle my land aangedoen het nie.
'n Ander groep beskuldig my dat ek nog altyd
die ding in SA in swart en wit sien, en dus 'n rassis
is, en dit is seker waar. Miskien is dit die motief
agter Katryn se beskuldiging.( Katryn bly in die
VSA in Georgia, vir jou inligting.)
Van die os op die jas, die oorspronklike pos
in hierdie string is deur iemand in New Zealand
op soc.culture.south-africa.afrikaans gepos. Ek
het sopas ook alt.languages.afrikaans bygevoeg.
Dus behoort dit nou ook daar te verskyn.
Torreke, ek is amper seker jy verstaan "die storie van die
kruispos" beter as ek, maar ek antwoord jou nogtans. Jy
het daardie vraag gevra op 'n string wat na drie nuusgroepe
kruispos. Dus die klompie wat net soc.culture.south-africa
lees, lees dit op hulle Engelse nuusgroep. ( Die boodskap
is oorspronklik begin deur een van hulle groep, maar die
ou het gekruispos na soc.culture.south-africa afrikaans
omdat hy met Afrikaners wou praat.) Ek pos hierdie antwoord
nou op alt.languages.afrikaans, maar kruispos dit ook na
soc.culture.south-africa.afrikaans. Hopelik sal die gesprek
wat volg, net in Afrikaans plaasvind. Maar op die ander
string, wat ook na die Engelse nuusgroep pos, sal jy
heelwaarskynlik antwoorde in Engels kry, want 'n hele
klompie van hulle lyk my ken Afrikaans baie goed.
Die hoof van Hilton Canada, Armin Schroecker, word verskeie
vrae gevra. Een daarvan is "favourite out-of-town
restaurant."
Antwoord: The Butcher Shop & Grill in Johannesburg. "It
serves the best T-bone steak and allows me to drink my
favourite Pinotage red wine, a grape unique to South Africa."
O koud is die windjie
en skraal.
En blink in die dof-lig
en kaal,
so wyd as die Heer se genade,
lê die velde in sterlig en skade.
En hoog in die rande,
versprei in die brande,
is die grassaad aan roere
soos winkende hande.
O treurig die wysie
op die ooswind se maat,
soos die lied van 'n meisie
in haar liefde verlaat.
In elk' grashalm se vou
blink 'n druppel van dou,
en vinnig verbleek dit
tot ryp in die kou!
WINTER'S NIGHT (Translated by Guy Butler)
---------
O Cold is the slight wind
and sere.
And gleaming in dim light
and bare,
as vast as the mercy of God,
lie the plains in starlight and shade.
And high on the ridges,
among the burnt patches,
the seed grass is stirring
like beckoning fingers.
O tune grief-laden
on the east wind's pulse,
like the song of a maiden
whose lover proves false.
In each grass blade's fold
a dew drop gleams bold,
but quickly it bleaches
to frost in the cold!
Naelskraap - maar nou gaan die Bulle Suid-Afrika verteenwoordig in die
semi's.
Ek hoop net hulle sal hulle land met dieselfde passie en venyn in
Christchurch kan verteenwoordig as teen hul plaaslike opponente.
(Maar ek is seker dat Hansie Cronje se spook die Stormers omgekoop het.
Ek weet net nie of dieselfde spook vir Jake White bygekom het om soveel
Stormer spelers in sy groep in te sluit nie. Die Stormers se spel is 'n
klad op SA rugby se naam.)
die gang was donker, gepriem.
die blokkiesvloer het peristaltiese bewegings gemaak.
maar net in my alewige verbeelding.
"kom saggies," het Ma gesê. "Pa slaap."
(op pad huis toe, oor die oop stukke veld,
het ons opgekyk: die berg was besig om noukeurig te brand.)
"hoe was die fliek." die fliek was nie.
"i riller." (wanted: bybysitter.) "dit was goed."
goed. Ma maak koffie. in die kombuis.
halfeen. die gezoem van die yskas.
"oom Jakkie het..."
Pa geslaan.
sê Ma.
"hoekom Ma?" het Altus met gewaarmerkte pyn
geëkwisiteer. hy's nou i sendeling in outjo, namibië
niemand moer jou pa nie, Ma, was die strekking,
veral nie iemand soos oom Jakkie nie
relatief gesigloos in die kaap, hier in voldonge
sterre & wenteling, dorpsdronkaard.
"kak," het ek gesê vir die rekord.
moenie so vloek nie het Ma gesê "oom jakkie
is oom Jakkie." en Pa was Pa. "Pa is ons Pa, Ma."
het ons gesê dalk. oom Jakkie is my broer (Ma)
"maar Pa is jou man, Ma." ja
Ma was so oud, afgeskei, so 40.
"die berg brand, het julle gesien?" ja Ma.
die buitenste verband, het ek dit gesien?
"nee," skryf ek
oom Jakkie was al weg, af in die straat. "gaan slaap," sê Ma.
die huis sou ons insluk, ek kan nie meer onthou
nie, o.a. Pa was i tier in die huis
Ma dikwels i prooi. in die berg was tiere uitgewis.
ek onthou & ek onthou. oom Jakkie het gesterf
en Ma en Pa is op sylyne ingesjant
Ma mooi, Pa in sy mees godsverbitterde verband.
(die rym is vir Pa)
maar oom Jakkie het akuut gesterf, in 1978.
die voorbereide aarde het hom in deskant ingeneem
soos die wind die gesang, teer en koud nes die seisoen.
ek onthou, met deernis, die nag van gepriemde gange
hoedat ek en oom Jakkie na mekaar moes
kyk, vanuit ons unieke posisies van stilte
& verset, aan die eindpunte van die lang straat:
lampe, bome, huise die
volmaakte woede van die lug bo,
die huise, bome, lampe.
Ek loop die stukkie waarheid van Mark Twain raak - ek sal dit maar hier
op die witbord plak:
"I notice that you use plain, simple language, short words and brief
sentences. That is the way to write English -- it is the modern way and
the best way.
Stick to it; don't let fluff and flowers and verbosity creep in. When
you catch an adjective, kill it. No, I don't mean utterly, but kill
most of them -- then the rest will be valuable. They weaken when they
are close together. They give strength when they are wide apart.
An adjective habit, or a wordy, diffuse, flowery habit, once fastened
upon a person, is as hard to get rid of as any other vice."
Ek sien hulle beplan 'n Survivor reeks met mededingers
uit Suid-Afrika. Maar hoekom sê dit aan die einde "Panama"?
Gaan hulle dit tog in Panama hê?
Dis die laaste week van Survivor Panama hier by ons.
Vanaand is daar een program, en dan sluit dit glo af op
Sondag. ( Daar is nou vier mededingers oor.)
Kry julle ook die reeks op datum. Of sien julle nog
die vorige een?
Ek kyk gewoonlik nie die soort TV programme nie.
Maar Survivor is vir ons nogal interessant en ek mis dit nie
maklik nie.
Supertaal
Blog
Soek
Hulp
Lede
Registreer
Teken aan
Tuis
RSS
