|
Forum: Woordeboek
|
|
Onderwerp: invreet
|
| invreet [boodskap #151864] |
Sa., 13 Junie 2026 06:50 |
 |
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
invreet
Afbreking: in•vreet
Samestelling: in + vreet
Werkwoord: vreet in, invreet
Verlede tyd: het ingevreet
Teenwoordige deelwoord: invretend, invretende
Verlede deelwoord: ingevrete
Betekenis:
• Om stadig maar vernietigend na die binnekant te vreet.
Gebruik:
• Die suur vreet in die metaal in.
• Die roes het oor jare diep in die yster ingevreet.
Sinoniem:
• byt
• inbyt
• ineet
• inkanker
• korrodeer
• voortkanker
• wegvreet
Afgelei:
• invreetbaar
• invreetvermoë
• invreting
Vertaling:
Engels: to eat into, bite, corrode
Nederlands: invreten
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
|
|
|
|
|
Onderwerp: watertrekkend
|
| watertrekkend [boodskap #151865] |
Sa., 13 Junie 2026 08:25 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
watertrekkend
Afbreking: wa•ter•trek•kend
Samestelling: water + trek + -end
Byvoeglike naamwoord: watertrekkend
Attributief: watertrekkende
Betekenis:
• Wat water of vog absorbeer.
Gebruik:
• Die kristalle is watertrekkend en vorm 'n sterk basis as dit opgelos word.
• Bariumchloried is 'n watertrekkende stof wat vervloei wanneer dit aan vogtige lug blootgestel word.
Sinoniem:
• higroskopies
• waterabsorberend
Vertaling:
Engels: water-absorbing, hygroscopic
Nederlands: waterabsorberend
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
[Bygewerk op: Sa., 13 Junie 2026 09:07] Rapporteer boodskap aan 'n moderator |
|
|
|
|
Onderwerp: didakties
|
| didakties [boodskap #151866] |
Sa., 13 Junie 2026 08:39 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
didakties
Afbreking: di•dak•ties
Samestelling: didaktiek + -ies
Byvoeglike naamwoord: didakties
Attributief: didaktiese
Betekenis:
• Wat bedoel is om te onderrig of te verduidelik; opvoedkundig van aard.
Gebruik:
• C.J. Langenhoven het ook ander vorms van prosa geskryf, meestal van didaktiese aard.
Sinoniem:
• akademiese
• instruktief
• lerend
• lesgewend
• onderrigtend
• onderwysend
• opvoedkundig
Afgelei:
• didaktiek
• outodidakties
Vertaling:
Engels: didactic
Nederlands: didactisch
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
[Bygewerk op: Sa., 13 Junie 2026 10:44] Rapporteer boodskap aan 'n moderator |
|
|
|
|
Onderwerp: didaktiek
|
| didaktiek [boodskap #151867] |
Sa., 13 Junie 2026 08:54 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
didaktiek
Afbreking: di•dak•tiek
Selfstandige naamwoord: didaktiek
Meervoud: –
Betekenis:
• Die studie of teorie van onderrig en leer.
Gebruik:
• Didaktiek fokus op hoe kennis en vaardighede effektief aan leerders oorgedra kan word.
Sinoniem:
• onderrigkunde
• onderwyskunde
• onderwysmetode
• onderwysmetodiek
Hiponiem:
• vakdidaktiek
Afgelei:
• didakties
• didaktikus
Vertaling:
Engels: didactic, teaching theory
Nederlands: didactiek
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
[Bygewerk op: Sa., 13 Junie 2026 08:58] Rapporteer boodskap aan 'n moderator |
|
|
|
|
Onderwerp: didaktikus
|
| didaktikus [boodskap #151868] |
Sa., 13 Junie 2026 09:05 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
didaktikus
Afbreking: di•dak•ti•kus
Samestelling: didaktiek + -ikus
Selfstandige naamwoord: didaktikus
Meervoud: didaktikusse, didaktici
Betekenis:
• 'n Persoon wat spesialiseer in didaktiek. Iemand wat hom op leer en onderrig toespits.
Gebruik:
• Die universiteit het 'n didaktikus aangestel om die ontwikkeling van die kurrikulum te help ondersteun.
Hiponiem:
• vakdidaktikus
Vertaling:
Engels: didactician, education specialist
Nederlands: didacticus
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
[Bygewerk op: Sa., 13 Junie 2026 09:06] Rapporteer boodskap aan 'n moderator |
|
|
|
|
Onderwerp: raffinering
|
| raffinering [boodskap #151869] |
Sa., 13 Junie 2026 09:15 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
raffinering
Afbreking: raf•fi•ne•ring
Samestelling: raffineer + -ing
Selfstandige naamwoord: raffinering
Meervoud: raffinerings
Betekenis:
• Die proses om 'n stof te suiwer deur onsuiwerhede te verwyder.
Gebruik:
• Die raffinering van ru-olie lewer petrol, diesel en ander produkte.
Sinoniem:
• suiwering
• veredeling
• verwerking
Vertaling:
Engels: refining, refinement
Nederlands: raffinage, raffinering
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
|
|
|
|
|
Onderwerp: werkerby
|
| werkerby [boodskap #151870] |
Sa., 13 Junie 2026 09:27 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
werkerby
Afbreking: wer•ker•by
Samestelling: werker + by
Selfstandige naamwoord: werkerby
Meervoud: werkerbye
Verkleinwoord: werkerbytjie
Meervoud van verkleining: werkerbytjies
Betekenis:
• 'n Vroulike by wat nektar versamel, die larwes versorg en die nes in stand hou.
Gebruik:
• In 'n byekorf verrig die werkerbye die meeste van die harde werk.
Antoniem:
• hommelby
Vertaling:
Engels: worker bee
Nederlands: werksterbij
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
[Bygewerk op: Sa., 13 Junie 2026 09:28] Rapporteer boodskap aan 'n moderator |
|
|
|
|
Onderwerp: burokrasie
|
| burokrasie [boodskap #151871] |
Sa., 13 Junie 2026 10:05 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
burokrasie
Afbreking: bu•ro•kra•sie
Samestelling: buro + -krasie
Selfstandige naamwoord: burokrasie
Meervoud: burokrasieë
Betekenis:
• Administratiewe stelsel waarin besluite volgens vaste reëls, prosedures en hiërargiese strukture geneem en uitgevoer word.
• Oneffektiewe administrasie wat ingewikkeld en tydrowend is.
Gebruik:
• Die burokrasie in die staatsdepartement vertraag dikwels die verwerking van aansoeke.
• Die maatskappy het onnodige burokrasie uitgesny om doeltreffendheid te verbeter.
Sinoniem:
• administrasie
• amptenary
• owerheid
• regering
• staatsdiens
• formaliteite
• omslagtigheid
• papierwerk
• rompslomp
Afgelei:
• burokraat
• burokraties
• burokratisering
Vertaling:
Engels: bureaucracy; red tape
Nederlands: bureaucratie
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
|
|
|
|
|
Onderwerp: bestorm
|
| bestorm [boodskap #151872] |
Sa., 13 Junie 2026 10:18 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
bestorm
Afbreking: be•storm
Samestelling: be- + storm
Werkwoord: bestorm
Verlede tyd: het bestorm
Teenwoordige deelwoord: bestormend, bestormende
Verlede deelwoord: bestormde
Betekenis:
• Om met spoed of krag op iets of iemand af te peil/toe te sak.
Gebruik:
• Die soldate bestorm die kasteel.
• Hulle het my omsingel, my van alle kante bestorm. [Psalms 118:11]
Sinoniem:
• aanval
• afpeil
• afstorm
• oorrompel
• oorweldig
• stormloop
• toesak
Afgelei:
• bestormer
• bestorming
Vertaling:
Engels: to storm, charge, rush at, assault
Nederlands: bestormen
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
[Bygewerk op: Sa., 13 Junie 2026 10:19] Rapporteer boodskap aan 'n moderator |
|
|
|
|
Onderwerp: bergruimte
|
| bergruimte [boodskap #151873] |
Sa., 13 Junie 2026 10:26 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
bergruimte
Afbreking: berg•ruim•te
Samestelling: berg + ruimte
Selfstandige naamwoord: bergruimte
Meervoud: bergruimtes
Verkleinwoord: bergruimtetjie
Meervoud van verkleining: bergruimtetjies
Betekenis:
• Plek waar goedere gebêre en bewaar word.
Gebruik:
• Die huis se kelder word as bergruimte vir ou meubels gebruik.
Sinoniem:
• bêreplek
• bergplek
• pakplek
• skuur
• stoorkamer
• stoorplek
• stoorruimte
Vertaling:
Engels: storage space, storage room
Nederlands: bergruimte, opslagruimte
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
|
|
|
|
|
Onderwerp: stootkrag
|
| Re: stootkrag [boodskap #151874 is 'n antwoord op boodskap #151855] |
Sa., 13 Junie 2026 10:46 |
 |
Gudimurin
Boodskappe: 1
Geregistreer: Junie 2026
Karma: 0
|
Junior Lid |
|
|
Dag sê
Ek het op hierdie forum afgekom dank sê dat dit opgekom het toe ek 'n afrikaanse term opsoek en ek nie 'n nederlandse antwoord kry nie maar daadwerklik 'n afrikaanse antwoord. Dat Afrikaans redelik swak op die internet vasgavang word is 'n frustrasie en ou 'Google translate' het ook kort kort die kat aan die stert beet. Nie temin so het ek toe op jou inskrywings gekom aangaande kragte. Ek kom uit 'n tegniese agtergrond waat ek aanlegte ontwerp en werk grootliks in engels. Alhoewel ons nog baie Afrikaans in die kantoor praat om onder andere tegeniese probleme te bespreek in die ontwerp kantoor word die engelse tegniese terme kort kort op gesteun want die Afrikaans is nie meer so byderhand tot die alledaagse geheue nie en die internet is steeds nie van veel hulp nie. So in 'n poging om dit iewers te kan vasvang hier is my 2c tot die onderwerp van kragte:
Tussen alledaagse spraak en tegniese/wetenspaklike teminologie is die woord krag en -krag as agtervoegsel redelik wyd in sy gebruik.
As kort voorbeeld:
Gee my krag. (Meer verwysend na een se gemoed)
Die krag is af (Verwysend na tegnies eintlik elektriese dryfkrag)
Lewenskrag wat in Engels is as 'Vigour'. Die lus om te lewe en die lewe aan te pak.
Ons vertaal kort kort 'power' en 'force' as krag.
Maar wanneer dit kom by die werklike tegniese terme is ek soveel meer lief vir die Afrikaans as die Engels in hoe beskrywend hy is in die woord self, maar mens moet ook weet na watter verskynsel in die fisika die terme na verwys om akkurate onderskeid tussen hulle te tref want nie alle '-krag' is dieselfde nie.
Die begin punt is krag self wat in die fisika die eenheid Newton (N) is. Dit is wat materie tot beweging bring.
As jy 'n krag op 'n voorwerp laat inwerk dat die voorwerp beweeg dan word arbeid op die voorwerp ingeoefen en die se eenheid is Joule (J) wat energie is. As jy die tyd meet waarin jy die arbeid uitoefen (J/s) dan kry jy dryfkrag wat gemeet word in Watt (W). Die engelse terme vir hierdie drie konsepte respektiewelik is 'force', 'work' en 'power'. So alhoewel krag en dryfkrag taal gesproke '-krag' in gemeen het punt dit na twee drastiese anderse verskynsels in die fisika. So wat ek net hier wil plaas is wat van die '-kragte' is wat in die tegniese sfeer te vinde is:
Wringkrag, die roterende krag in 'n draaiende as wat om 'n spilpunt wentel. Engels: Torque. Eenheid Newton-meter (Nm)
Stootkrag/drukkrag/samepersing - 'n Gewone krag (N) wat op 'n starre liggaam inwerk op so manier dat dit die materiaal in mekaar in pers.
Trekkrag/spanning - 'n Gewone krag (N) wat op 'n starre liggaam inwerk op so manier dat dit die materiaal uit mekaar uit trek.
Skeurrkrag - 'n Krag wat ontwikkel in 'n materiaal a.g.v. 'n trekkrag wat die materiaal wil laat skeur.
(Stoot en trek is belangrik want sekere materiaale kan stootkragte baie beter weerstaan as trekkragte (soos beton) en anders om (soos staal en tou) en skeurkragte is baie meer sensitief vir trekkrag as vir stootkrag)
Stukrag - Hierdie is 'n intresante een. Hierdie is baie spesifiek die krag (N) wat ontstaan deur 'n vloeistof/gas teen 'n sekere massa tempo teen 'n sekere spoed by 'n uitlaat te laat gaan. Dis die digtheid van die 'propellent' (tipiese voorbeeld waar my eie geheue vinniger na die engels toe gryp) wat 'n faktor hier speel. kg/s * m/s = kg m /s^2 = N (kilogram per sekond wat digtheid afhangklik is maal met meter per sekond gee kilgram meter per sekonde kwadraat wat Newton is). Dit is stukrag en is spesifiek van toepassing op turbines en vuurpyl enjins wat op die uitlaat van aangejaagde gas staat maak om beweging te induseer.
Dan is daar wat Afrikaans so mooi beskrywend maak. Middelpuntvliedendekrag en middelpuntsoekendekrag (centrifugal and centripital forces)
As 'n liggaam geroteer word of om 'n spilpunt gedraai word is hierdie kragte van toepassing. Soos as jy uit die kar uit wil val as jy vinnig om 'n draai gaan aan die kant anders as waarna die kar draai is middelpuntvliedent. 'n Sateliet wat deur swaartekrag getrek word om in wentel te bly hier is die swaartekrag die middelpuntsoekendekrag in die raamwerk van die sateliet se wentel.
Dan natuurlik swaartekrag. Die krag wat swaarheid gee aan massa ook in (N).
Baie Groete
|
|
|
|
|
Onderwerp: bewerkbaar
|
| bewerkbaar [boodskap #151875] |
Sa., 13 Junie 2026 11:12 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
bewerkbaar
Afbreking: be•werk•baar
Samestelling: bewerk + -baar
Byvoeglike naamwoord: bewerkbaar
Attributief: bewerkbare
Betekenis:
• Wat verder verwerk of deur arbeid verander kan word.
Gebruik:
• Die hout is sag en maklik bewerkbaar.
• Die plaas het bewerkbare grond wat braak lê.
Antoniem:
• onbewerkbaar
Vertaling:
Engels: workable, processable
Nederlands: bewerkbaar
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
|
|
|
|
|
Onderwerp: perdehings
|
| perdehings [boodskap #151876] |
Sa., 13 Junie 2026 16:02 |
|
Leksikograaf
Boodskappe: 25479
Geregistreer: Maart 2019
Karma: 1
|
Senior Lid |
|
|
perdehings
Afbreking: per•de•hings
Samestelling: perd + -e- + hings
Selfstandige naamwoord: perdehings
Meervoud: perdehingste
Betekenis:
• 'n Volwasse manlike perd.
Gebruik:
• Die perdehings het sy kop gelig en luidrugtig gehinnik.
Antoniem:
• perdemerrie
Verwant:
• donkiehings
• eselhings
• sebrahings
Vertaling:
Engels: horse stallion
Nederlands: paardenhengst
Laat weet asb as die inskrywing foute bevat of verder verbeter kan word.
|
|
|
|
Supertaal
Blog
Soek
Hulp
Lede
Registreer
Teken aan
Tuis
