Supertaal - RDF-voer
type: channel
description: Kom praat saam!
items: Re: Banke ens.
items: Banke ens.

Re: Banke ens.
type: item
description: Na aanleiding van Jan Lange se waardevolle bydrae omtrent die rol van die Reserwe Bank, en die gesprek oor sodanige rol wat elke nou en dan op die poslys borrel, het ek gedink iemand sou die volgende brokkie miskien interessant vind. Die Natalse Hooggeregshof moes in 1993* besluit of die Reserwebank hoegenaamd 'n bank was. Of dan, of dit 'n bank was vir die doeleindes van s81(1) van die Wisselwet. Die vraag was of die Reserwebank (RB) as "bankier" optree wanneer dit tjeks namens die staat uitbetaal. Ongelukkig was die antwoord nie deurslaggewend nie, want die betrokke partye het toegegee dat die RB as "bankier" GEAG word, in terme van 'n ander seksie van die Wisselwet (s82), en dat die RB vir praktiese doeleindes as "bankier" opgetree het toe dit die staat se tjeks uitbetaal het. Die dicta van Meskin AJ in die verband werp interessante lig op die rol van die RB teenoor die staat as kli"ent: In my opinion, it is irrelevant that the Bank was not a banking institution as envisaged by the (now repealed) Act [1965 Bankwet] or is not a deposit-taking institution within the meaning of the [1990 Deposit-taking Institutions Act] (indeed, in terms of s2 of such Act, its provisions ordinarily have no application to the Bank). The question is whether the Bank was a banker, within the meaning of s 81(1)... when it paid the cheques.... [Weens die seksies wat die Bank as "bankier" vir huidige doeleindes ag]... the intention was to deem the Bank for all purposes ... to be a banker... ie a body of persons, corporate or unincorporate, carrying on the business of banking (even if in fact it was not such) and the relationship between the Bank and the State to be the relationship of Bank and customer as ordinarily understood in the laws of banking and bills of exchange. I should indicate that it is clear on the evidence that the plaintiff [die staat] habitually draws cheques on the Bank and the Bank honours them (indeed, that as between them the scale upon which cheques are drawn and pa…
creator: Frank Snyckers
date: 1996-05-03T00:00:00-00:00

Banke ens.
type: item
description: Hier is 'n paar opmerkings oor geld, geld skepping, inflasie, en die wisselkoerse van geld. Die geldskeppingsrol van die Reserwe Bank moet nie verwar word met die druk van Randnote en die munt van munte nie. In enige moderne ekonomie vorm note en munte 'n onbenullige klein deeltjie van die geld in omloop. Banke het in die dae van die goudsmede al agtergekom dat al hulle kliente nie op die selfde tyd hulle gedeponeerde geld onttrek nie. 'n Bank kan vir kliente meer voorskied as wat by hulle gedeponeer is. Die bank verdien rente deur ander mense se geld uit te leen. As almal wat geld gedeponeer het gelyk hulle geld sou wou onttrek, (soos soms wel gebeur het) sal die bank in die moeilikheid wees. 'n Handelsbank wat net soveel uitleen as wat by hom gedeponeer is, sal baie min geld maak. As 'n bank te veel uitleen, loop die bank gevaar van ' n "run". Omdat handelsbanke hoofsaaklik met ander mense se geld werk, leen hulle net geld uit op 'n min of meer risiko vrye basis; net aan mense of ondernemings wat "nie werklik 'n lening nodig het nie" (dws. die klient moet baie bates he waarop hulle kan beslag le as terugbetaling nie betyds plaas vind nie). Die heel veiligste klient om aan te leen is gewoonlik 'n land se sentrale regering. Die wyse waarop die regering leen is deur skuldbriewe op 'n tenderbasis te floteer. Handelsbanke is groot kopers van hie rdie skuldbriewe (omdat hulle 'n goeie rente teen geen of weinig risiko verdien). Die regering sal altyd die rentekoers betaal wat dit neem om die geld te kry wat hulle wil bestee om mee "stemme te koop"). Om die publiek te beskerm is daar sedert die eerste dekade van hierdie eeu, 'n sentrale bank in elke Westerse land. Die sentralebanke is deur die sentrale regerings verandwoordelik gemaak vir monetere beleid. onetere beleid is veronderstel om daarop gerig te wees om 'n land se geldeenheid se binnelanse waarde en wisselkoers te "handhaaf". In die oudae was dit redelik maklik. Handelsbanke is wetlik verplig om vir elke R1 000 w…
creator: Jan Lange
date: 1996-05-03T00:00:00-00:00