Liewe Gloudina, Jy was 'n ruk gelede uitermatig verbaas dat ek, omdat ek reeds 'n paar keer by Kakamas was, nie geweet het dat die NG kerk die nedersetting jare lank besruur het nie. Gisteraand het ek toe uiteindelik 'n boek te lene gekry oor die geskiedenis van die nedersetting! Ek het plek-plek daarin gelees omdat dit reeds laat was en ek baie moeg was. Ek sal later die boek deeglik deurlees en julle van die dinge vertel wat ek interessant gevind het. Maar laat ek nou my eerste indrukke van die boek gee. Die naam Gloudina het my 'n paar keer in die boek opgeval. Ek het al met duisende kinders en studente te doene gekry, maar nie een van die vroulikes onder hulle het die naam Gloudina gehad nie. Tog lyk dit vir my dat Gloudina 'n bekende naam in Kakamas se wereld was. Die eerste hoofstuk van die boek handel oor die vroe"e geskiedenis toe die witmense en die bruinmense mekaar die eerste keer ontmoet het. Ek het die boek begin deurblaai om te kyk of daar iewers iets oor die nog vroe"ere geskiedenis was, maar daar was niks nie. Dit het my opgeval dat in die eerste hoofstuk reeds gepraat is van die Griekwa Basters as 'n eie entiteit naas die Korannas (Khoi), Boesmans (San) en die witmense. Hulle moet dus van ver af kom. Ek hoop om iets oor hulle vroegste geskiedenis raak te loop. Dit het my van die eerste bladsy opgeval dat dit 'n swaarkry wereld was. Dit is nou die gebied wat lê tussen Pofadder in die weste en Griekwastad in die ooste, Calvinia in die Suide en die Kalahari in die noorde (Die onderste gedeelte van die gebied kom in die jonste tyd dikwels in kaarte vand die 'Volkstaat' voor.) Ek ken die gebied as Groter Boesmanland. Ek het gedink dat Pofadder sy naam gekry het as gevolg van die baie slange daar. Nou blyk dit dat Pofadder die naam van een of ander kaptein was. Ek sal daarop ingaan. Die swaarkry was as gevolg van droogte, droogte en nogmaals droogte en daarmee die gepaardgaande versengende warmte in die somer en die ysige koue in die winter. Ken ek dit nie. Dit het my ook van die eerste bladsy opgeval dat die sendingywer daar gekoppel was aan opvoeding, maak nie saak wie die yweraar was nie. Dit het my weer onder die indruk gebring hoe sendingywer en intellektuele opheffing in die res van die wereld hand aan hand geloop het. Die naam van 'n ene duitser Schroeder het my dikwels opgeval. Verder het die yweraars se grootste probleme gekom van kante af waar hulle dit nie verwag het nie - die opportuniste wat 'n mens oral kry. 'n Ander saak wat my opgeval het, was die omvangryke wetteloosheid wat van die begin af in hierdie wereld geheers het, amper soos in die NSA. Moord, roof en ander misbruike was algemeen sonder aansien van kleur. Hierdie saak het my nogal verbaas. 'n Mens word hedendaags so onder die indruk gebring dat morele verval die gecolg van kulturele interaksie is dat jy jou beswaarlik anders kan indink. Die laaste saak wat my opgeval het, is hoe die Gariep dikwels as 'n bron van hoop opgetree het, amper soos die Nyl in die vroegste geskiedenis van Egipte. Wanneer die Gariep opgehou loop het sodat net 'n paar stinkende pole oorgebly het, het mense se hoop verskraal. Dit het my baie laat dink aan die episode van Moses, die Israeliete en die slange. Ek het ook aan die sakarmente gedink. Mense moet iets fisies hê om na te kyk, anders verdwyn die hoop. Dit laat my nou aan pres Mandella dink. Vervul hy nie ook so 'n funksie nie? Beste wense At de Lange
On 26 Mar 1997 06:48:11 GMT, "AM de Lange" wrote: dat morele verval die gecolg van kulturele interaksie is dat jy jou[/color] > beswaarlik anders kan indink.>>> :-)
In article , amde...@gold.up.ac.za says... At, baie dankie. Die rivierkultuur van die benede Oranje was nog altyd vir meeste mense in SA 'n geslote boek, omdat dit so ver van alles was. Ek sal geinteresseerd wees om die naam van die boek te hoor waaraan jy nou lees. My oom, Philip Rossouw, het in die laat veertigerjare navorsing gedoen vir 'n meesterstesis oor die geskiedenis van die Kakamas-nedersetting (met die toestemming van die Sinode) en dit is in die Argief-reeks gepubliseer. Daar was natuurlik later ook die politieke agitasie vir meer selfregering van die kant van die koloniste. Dit het diep klowe in die gemeenskap teweeggebring. My pa wou byvoorbeeld hê die kerk moes nog volle seggensskap dra; (en is beloon deur as een van die eerste koloniste-lede van die "Hoofkommissie" aan- gestel te word!) Ek dink die kerk het heelwaarskynlik nou kontrole geheel verloor. Sal graag hoor wat jou boek daaroor sê. Oor die naam "Gloudina" (wat ek aanneem die vergermaansde vorm van "Claudine" is) - ek dink daar is meer van ons. Maar ek is nogal nuuskierig om te hoor van watter Gloudinas in jou boek gepraat word. (Daar is darem een Gloudina wat 'n paar dekades gelede wyd in SA bekend was. Nogal met dieselfde naam as ek: Gloudina Maria Rykheer. Sy het die eerste leerboek vir verpleegsters in Afrikaans geskryf en self uitgegee. Sy was uiteindelik een van die verpleeg-inspektrises wat moes rondgaan om leerling-verpleegsters te inspek- teer voordat hulle hul diplomas kry. Nou klim ek in 'n trein in (in daardie dae was 'n mens se naam nog buite by die vensters opgeplak). Dan voel ek partykeer hoe kil en met suspisie die jong meisies in die kompartement my bejeen. Later het ek begin weet, as meisies in treine my kil en agterdogtig aankyk, dan is hulle amper altyd leerling-verpleegsters! ) Terloops, ek wil geen opmerkings hê oor my nooiensvan "Rykheer" nie. (Ek het genoeg daarvan gehad tot ek dit genadiglik na Bouwer kon verander.) Dit beteken NIE "ryk man" nie. Daar is nie so 'n van in die Amsterdamse telefoonboek nie. My pa se voorsaat het in 1706 as 'n matroos op 'n H.O.I.K. skip hierheen gekom. Hy was oorspronklik uit 'n deel van Europa net onder Denemarke. ("ryk" kom van "reiks" : kaptein, verwant aan Latyn "rex"; "heer" kom van "harus" wat "swaard" beteken.) Daar het jy nou my familie-agtergrond. Nou is dit jou beurt! Gloudina